THỦY SINH VÀ NHỮNG ĐIỀU CẦN LƯU Ý CHO NGƯỜI MỚI CHƠI

Sau đây là những lưu ý góp nhặt được bằng kinh nghiệm và chia sẽ kinh nghiệm của anh em đi trước:

1. Hệ thống vi sinh là mấu chốt của thủy sinh

Hệ vi sinh:
– Hồ bạn có ổn đinh, cá tép có khỏe hay không, cây cối có khỏe tất cả  là do hệ vi sinh.
– Một điều cực kì quan trọng khác là hệ vi sinh trong nền thủy sinh. Nếu nền không thoán vi sinh không hoạt động được thì cây cối sẽ yếu dần và chỉ còn cách duy nhất là lật làm lại hồ. Vì thế khi set up lâu dài tốt nhất nên lót một lớp nham thạch để nền luôn thoán trong quá trình chơi.
– Vi sinh sống chủ yếu cần giá thể để làm giá thể trú ngụ và nhiều hơn lượng lơ lửng trong nước gấp nhiều lần. Giá thể  là phân nền, sỏi đá, vật liệu lọc… Vì vậy các bạn set hồ nên làm nền dày xíu.
– Khi mới set hồ, nếu có thể cho vào lọc 1 tấm bông lọc cũ từ hệ thống lọc hồ khác thì hệ vi sinh khởi tạo cực nhanh. (nước hồ cũ hoặc sứ lọc, matrix… không có tác dụng lắm trong trường hợp này)
– Châm vi sinh khi mới set hồ là điều cần thiết, trên thị trường có nhiều loại vi sinh, nhưng loại được đánh giá cao nhất là loại có tế bào gốc đậm đặc đang ở dạng tiền sinh (dạng nước), những loại vi sinh này có ghi rõ trên chai lọ là “có thể thả cả ngay sau khi châm”, điển hình là API Quick start hay Tetra Safe. Tuy nhiên bất cứ loại vi sinh nào khi châm vào hồ cũng có tỉ lệ chết khá cao, đó là lý do sau khi set hồ cần phải châm vi sinh hằng ngày đến 1 2 tuần, và khi thay nước cũng phải bổ xung, mục đích là tăng khả năng sống sót cho những chủng loại vi sinh châm vào hồ.
– Đối với vi sinh, Oxi và thức ăn của chúng là quan trọng nhất. Thức ăn vi sinh thì không thiếu trong môi trường thủy sinh, nhưng O2 thì hầu như ít được quan tâm. Anh em phải bảo đảm lượng O2 dồi dào trong nước bằng cách xục oxy, hoặc chạy lọc váng, làm động tầng mặt nước… Tuyệt đối không được để tầng mặt bị váng, quá tĩnh, O2 sẽ không tan vào trong nước kịp và toàn bộ hệ thống sẽ mất cân bằng ngay.
– Về chuyện thay nước và vệ sinh lọc, mình đã đề cập rất nhiều lần rồi.

2. Ánh sáng là gốc rễ của hầu hết các vấn đề nảy sinh

Các yếu tố ảnh hưởng đến ánh sáng của hồ cá thủy sinh gồm:

  • Vị trí đặt hồ thủy sinh
  • Thủy sinh trong hồ
  • Đèn nhân tạo trong hồ

Vị trí đặt hồ cá thủy sinh ảnh hưởng rất nhiều đến quá trình chiếu sáng. Tuy nhiên, không nhiều người chơi chú ý đến điều này. Nơi lý tưởng nhất là bạn muốn có thể kiểm soát được hoàn toàn ánh sáng là nơi cách xa cửa sổ. Ánh sáng mặt trời ở trên các bể chứa có thể dẫn tới việc rêu phát triển và tạo nên những thay đổi bất thường về nhiệt độ.

Cây cối trong hồ thủy sinh nếu quá rậm rạp thì hồ cá dễ trở thành một hồ thủy sinh miền “nhiệt đới”, ngược lại, nếu cây cối thưa, tán lá không dày và đậm màu thì hồ cá của bạn sẽ thông thoáng, sáng sủa hơn. Lựa chọn cây thủy sinh nuôi trồng trong hồ có ý nghĩa lớn về cảnh quan, tiểu cảnh lẫn hệ sinh thái trong hồ. Những cây ra lá bên trên mặt nước sẽ dễ dàng quang hợp và hấp thu CO2, sản sinh khí oxi tươi đồng thời cũng là bóng mát cho những sinh vật dưới hồ ưa bóng.

Khi chiếu sáng cho hồ thì bạn nên chọn kĩ các loại đèn bởi chúng sẽ ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng tự nhiên của cây thủy sinh. Nếu các bạn muốn tái tạo ánh sáng mặt trời tự nhiên thì tốt nhất cần phải hướng bể ra khỏi tất cả những màu sắc trang trí đang hiện có và dùng cho ánh sáng quang phổ. Rất nhiều người chơi chỉ chọn ánh sáng có lợi cho màu sắc của cá mà quên đi các loại cây thủy sinh trong hồ.

Ngoài ra, lượng chiếu sáng cho hồ cũng đặc biệt quan trọng. Công suất hợp lý là vào khoảng 0.3 wat (T5) và 0.5 wat (T8) cho mỗi lít nước trong cho hồ thủy sinh. Mặc dù mỗi cây thủy sinh khác nhau thì cần những điều kiện khác nhau về ánh sáng. Tuy nhiên sẽ rất khó dùng quá lượng ánh sáng cần thiết và cũng không có vấn đề gì đáng kể .

3. Những chi tiết nhỏ dễ bị bỏ qua nhưng lại có tầm ảnh hưởng cực lớn đến sự thành bại của 1 hồ thủy sinh

Ngoài vi sinh và ánh sáng mình vừa đề cập ở trên, anh em mới chơi nên lưu tâm những điều sau:
– Có đợt mình bật chiller cho 3 hồ thủy sinh, và tất nhiên mình không cần dùng quạt làm mát nước. 2 trong 3 hồ đó cây cối phát triển rất tốt nhưng cá tép luôn có khuynh hướng thích đớp mặt nước, đặc biệt là sau mỗi lần mình thay nước. 1 hồ còn lại thì cá rất khỏe nhưng cây có vẻ thiếu Co2, lá phát triển nhỏ hơn cho đến khi mình phải tăng Co2 cho hồ thứ 3 này thì mới ổn. Còn 2 hồ kia, chỉ cần tăng ít Co2 là cá ngộp ngay. Vậy vấn đề là gì? Mình quan sát kĩ thì nhận thấy rằng 2 hồ cá dễ ngộp Co2, ống OUT của lọc mình để hơi thấp, và mặt nước rất tĩnh, hồ thứ 3 kia thì ống cao gần mặt nước hơn. Sau này mình thanh lý hết chiller, bật phòng lạnh cho toàn bộ dàn hồ. Mọi chuyện đều tốt cho đến khi tiền điện tăng cao, mình phải tắt máy lạnh và gắn quạt cho từng hồ, và thế là đủ mọi vấn đề xuất hiện. Hồ nào quạt càng mạnh, cây càng yếu. Vậy các bạn có thể suy luận và rút ra kinh nghiệm gì? Không hẳn là do nhiệt độ, mà là độ tĩnh / động của mặt nước có thể ảnh hưởng nhiều đến cả hệ thống. Hồ nào quạt càng mạnh, hay dòng out làm mặt nước càng động thì O2 càng dồi dào nhưng CO2 thất thoát rất nhanh, những hồ này cần lượng CO2 nhiều hơn. Còn hồ nào mặt nước tĩnh, nên canh chỉnh Co2 vừa phải là đủ, mà lại không làm ngộp cá. Đây cũng là lý do các hồ ADA bên Nhật họ cung cấp Co2 rất ít nhưng hồ nào cũng rất đẹp. Nhưng nhiều hồ ở VN, Co2 phun ầm ầm nhưng luôn có cảm giác bị thiếu. Đây là điều anh em mới chơi cần lưu tâm để thành công hơn.
– Nên tìm hiểu kĩ những thứ sắp cho vào hồ:  mình nhận được nhiều câu hỏi về trân châu ngọc trai và nhiều cây trải thảm khác, đa số anh em thất bại khi trồng loại này  là do vấn đề Co2, hầu hết các hồ đó có những tác nhân gây tăng pH quá cao như đá trắng, sỏi 3 màu, san hô. Mình chưa thấy hồ nào pH cao 7.5-8 mà trồng tcnt thành công cả. Có lẻ ở độ pH cao này, Co2 khó hóa tan hoặc cây ở tầng đáy khó hấp thụ được.
– Không phải nền trộn nào càng mạnh thì trồng cây càng đẹp. Mình khuyên anh em mới chơi, chưa rành thì nên đầu tư bộ nền Công Nghiệp chơi cho an toàn trước, ví dụ như ADA, gex xanh, contro soil, lót cốt jbl, hoặc những cốt VN anh em dùng và có phản hồi tích cực nhiều năm nay như của nuphar chẳng hạn. Sau này rành rồi, biết quản lý nước tốt rồi thì hãy thử nghiệm nền các bạn tự trộn hay mua những loại bán rộng rãi trên thị trường, tránh tình trạng nghe truyền miệng hay PR quá đà rồi cứ làm theo rồi lại hối hận. Đa số những bạn mình từng tư vấn đều gặp vấn đề về độc, dư dinh dưỡng, hơn là thiếu hụt.
– Đừng có bắt chước mình chơi nền trơ nếu chưa đủ kinh nghiệm, ngay cả mình gắn bó, nghiên cứu nền trơ bao năm nay mà luôn phải nhức đầu với nó. Mới chơi thì cứ tìm hướng đi an toàn trước đã.
– Cách bật đèn cũng cần lưu ý: khi mới set hồ, các bạn cố gắng bật đèn gần với tự nhiên nhất, hoặc bật theo giờ mà cây trong hồ của bạn đã quen từ hồ cũ. Sau 1 thời gian cây cối khỏe mạnh thì bạn mới nên chỉnh sửa dần theo giờ giấc sinh hoạt của bản thân mình.


 

Chúc các bạn có một hồ thủy sinh đẹp

THỦY SINH VÀM CỎ
Sdt: 0966606637 (zalo)
Địa chỉ: C4, Phạm Hùng, Bình Hưng, Bình Chánh, TP HCM
Web: www.vamcoaquarium.com